شمیران گمشده: خانه افشار

دکتر علی اکبر صارمی

ارزش نهادن به آثار گذشتگان در کشور ما چندان دیرپا نیست. اولین آگاهیها و حساسیتهای مربوط به گذشته را مى توان در دوران پهلوی اول مشاهده کرد که با

بزرگداشت و پرداختن به دوران هخامنشی آغاز میشود. در سالهای سی و چهل این حساسیتها به گذشته نزدیکتر معطوف شده و اوایل قاجار را هم در بر میگیرد. در

سالهای دهه ۱۳۵۰ این آگاهیها از دوران قاجار نیز در میگذرد و به زمان پهلوی اول نیز میرسد. که مطالعات مربوط به معماری  تهران از آن جمله است. در دهههای

اخیر این حساسیتها به دوره پهلوی دوم نیز سرایت میکند و به مرز معماری مدرن اولیه در ایران میرسد که پرداختن به این گرایش نیازمند تحقیق مفصلی است و اما

خانه افشار نیز از نمونههای معماری مدرن دهه پنجاه تهران است که فعلاً از بلای تخریب در امان مانده است. تاکنون بارها درباره این خانه که در سالهای ۱۳۵۴ـ۱۳۵۵

طراحی کرده و ساختهام مطلب نوشته شده ولی این بار ماجرا از جنس دیگری است. این روزها صحبت از خرید و فروش و شاید در نهایت تخریب آن در میان است.

میدانید و میدانیم که در این سالها چه بر سر بناهای با ارزش به جای مانده از گذشته میآید و مردم اهل دل و حتی بعضی از مسئولین دلسوز چگونه فریادشان بلند است

ولی دادشان به جایی نمیرسد. نمیخواهم ذکر مصیبت کنم ولی اینبار ماجرا گریبان خودم راگرفته و خطر در کمینم و در کنارم جا خوش کرده است. مطلب از این قرار است

که با توجه به موقعیت بینظیر ساختمان و زمینش در انتهای زعفرانیه، کوچه خلوت "روشن" که براستی هنوز روشنیاش را حفظ کرده و چند تکه باغچه به جای مانده از

گذشته ما احتمالا آماده برای تخریب، وضعیت خاصی به وجود آمده که دلالان و زمین بازان برج سازان حرفهای را چون لاشخورهای طماع و سیری ناپذیر بسوی خود جلب

کرده است. از این رو، بر آن شدیم، با کمک دوستان و جوانان فعال در زمینه حفظ میراث گذشته، به دنبال خریدارانی باشیم که به جای تخریب آن بتوانند با تغییر کاربری

آنجا را به مرکزی فرهنگی تبدیل کنند. در این میان سازمانهای ذیربط نیز قولهایی داده اند که البته هنوز محقق نشده است. در این راستا سازمان خیریه کارستان به

مدیریت خانم بهرخ منتظمی که به منظور حمایت از هنرمندان سالانه جشنی برپا میکند، روز جمعه نهم اسفند ماه ۱۳۹۲ در خانه افشار مراسمی برگزار کرد. برنامه روز

جمعه امکان استفاده عمومی از خانه افشار را بیش از پیش نمایاند و ایده یافتن خریداری هنر دوست را در میان دوستان گسترش داد. هنوز اما کسی پیش قدم نشده است.

خانه افشار و نمونه های مشابه بسیاری در گوشه کنار شهرهای ما هستند که سخنگوی معماری و هنر دهههای ۴۰ و ۵۰ بوده و در معرض تخریب مداوم قرار دارند. ما

همچنان نیازمند کمک از  گروه های مردم نهاد و دانشجویی هستیم که در امر حفظ این بناها، ضمن رعایت حق و حقوق صاحبانشان، ما را یاری دهند. البته یافتن صاحبان

سرمایهای که دلمشغولی فرهنگی دارند، در این دوره و زمانه حکم کیمیا را دارد ولی نباید از پا نشست و باید امیدوار بود.

 

متن اطلاعیه جهت دعوت به تملک و حفظ خانه افشار به عنوان میراث معاصر

با سلام و عرض ادب

به اطلاع می رساند، کمیته پیگیری حفاظت از خانه های تاریخی تهران ـ به عنوان تنها سازمان مردم نهاد در حوزه بافت تاریخی شهر تهران ـ به همراهی سایت سفرنویس

به عنوان فعال حوزه گردشگری و پژوهشی میراث شهر تهران ـ بر آن است تا پروژه نجات بخشی خانه افشار را که توسط استاد چیرهدست معماری ایران "علی اکبر

صارمی" طراحی شده است جهت حفظ و نگهداری از میراث معماری شهری تهران، آغاز کند.

بنابراین از تمامی علاقمندان به میراث فرهنگی و معماری شهر تهران دعوت میشود تا ما را در پیدا کردن علاقهمندی برای خریداری و تملک این بنا و تغییر کاربری آن

به یک مرکز فرهنگی و هنری یاری نمایند.

خانه افشار بین سالهای ۱۳۵۳ـ ۱۳۵۵ در زعفرانیه تهران زمینی شیبدار طراحی و توسط علی اکبر صارمی برای خواهرش ساخته شد. از دوران بعد از انقلاب تاکنون این

خانه در اجاره سفارتخانههای مختلف بود از جمله سفارت هلند که از خانم کاردار سفارت که خود هنرشناس و نقاش است نقل است که میگفت این خانه مرا یاد خانهی

"ریتولد" و " گروه داستیل" در هلند میاندازد.

علاقمندان می توانند پس از مشاهده تصاویر بیشتر این بنای ارزشمند در www.alisaremi.com/tajeer/afshar.html  جهت کسب اطلاعات بیشتر با ایمیلهای

کمیته پیگیری حفاظت از خانههای تاریخی تهران تماس حاصل فرمایند. امید است در این راه همراه و همقدم ما باشید.

 

با تشکر

سجاد عسگری

دبیر کمیته پیگیری حفاظت از خانه های تاریخی تهران

               

 

 



www.facebook.com/injatehran

garden.etehadieh@gmail.com

info@alisaremi.com

 

نهم اسفند ۱۳۹۲ ـ جشن سالانه سازمان خیریه کارستان به مدیریت خانم بهرخ منتظمی به منظور حمایت از هنرمندان

   



چاپ