گزارش مراسم تقدیر از فریار جواهریان

همزمان با مراسـم اهدای جوایز هفتمیـن جایزه معمـاری داخلی ایـران


 

ایرج  کلانتری

سخنران خوبی نیستم ولی برحسب تکلیف چند جملهای راجع به ایشان صحبت میکنم.

آشنایی من با خانواده خانم جواهریان تقریباً یک رابطه خانوادگی وسیع است و من میدانستم که خانم فریار جواهریان فارغالتحصیل رشته معماری و علاقهمند به

همکاری با هم بودیم. فکر میکنم خیلی راحتتر میتوانست در سیستم دانشگاهی تدریس کند و حقوق ثابت خودش را بگیرد اما این عشق، عجیب به کار در سختترین

شرایط که ما بعد از انقلاب گرفتارش بودیم و پروژههای بسیار محدودی که آن زمان اجرا میشد در جامعه حرفهای با سماجت هر چه بیشتر وارد تجربه حرفهای شد.

نکتهی جالبی که من در این چند سال گذشته شاهدش بودم به نوعی تغییر گرایش در کارهای ایشان است و این نشانه انعطافپذیری است. خانم جواهریان در اولین

تجربیاتشان بسیار مصرانه پیگیر نوعی هویت بودند که بهطور ملموسی از آشنایی ایشان با معماری سنتی برداشت میکردند، در عین حال ویژگی دیگری که در ایشان

سراغ دارم انعطافی است که در مجادلات مخصوصاً در هیئتهای ژوری و در قسمتهایی که بار سلیقهای دارد و ترجیحات خودشان را با بیانی شیوا و تسلط علمی

میتوانستند بیان کنند.

 

دکتر آزاده شاهچراغی

ممنونم از خانم مهندس جواهریان که به من افتخار دادند امروز بتوانم راجع به ایشان صحبت کنم و تجربه فراوانی که از همکاری در کنار یک معمار، هنرمند و

هنرشناس بهدست آوردهام قدردانی کنم.

روی قسمت هنرشناس خیلی تاکید دارم زیرا ایشان نگاه ویژه، جزئینگر و تیزبین دارند که در حقیقت اثر هنری شاخصی را از میان بقیه هنرها بیرون میکشند و به

نمایش میگذارند، گویی عینک خاصی به چشم دارند برای دیدن محیط، انسان، تاریخ و فرهنگ. من در ابتدای همکاری با ایشان تعجب میکردم که چطور یک نفر هم

طراحی معماری میکند و هم به هنرهای دیگر مانند نقاشی، نویسندگی، طراحی صحنه، موسیقی و ... بسیار مسلط و توانا هستند.

از نکات بارز ایشان این است که به جوانان اهمیت میدهند من نگاه مادرانه را در وجود ایشان همیشه حس کردم همواره در حال آموزش به ما هستند و ما را در

فعالیتهایشان مشارکت میدانند اگر کمی بخواهم تئوریک به پروژههای ایشان نگاه کنم  دنبال این ایده در کارهای ایشان بودم و فکر میکردم که مسیری که ایشان طی

کردند موجب شده که فضایی که خلق میکند یک روحیه مشترک داشته باشد.

به نظر من تجربه ایشان در زندگی خارج از ایران و تحصیلاتشان در آنجا موجب شده که بعد از برگشت به ایران ارزشهای فرهنگی ایران را خیلی پررنگتر از ما که

در این محیط بودهایم فرا بگیرند و این ارزشها را در پروژههایشان بهکار برند و در اغلب کارهایشان با اینکه طراحی مدرن است اما احساس ایرانی بودن را منتقل

میکنند ولی یک احساس ایرانی بودن جدید و به روز.

امیدوارم بتوانیم همیشه از انرژی ایشان، انرژی بگیریم.

 

دکتر علیاکبر صارمی

صحبت کردن در مورد دوستان نزدیک بسیار مشکل است خانم جواهریان دوست خانوادگی ۴۰ ساله من هستند، دلم میخواهد یکی از ویژگیهای شخصیتی ایشان را

بیان کنم. شرافت و انسان شریف بودن یک کلیشه است اما خوش نیت و خوش فکر و ... همه در درون کلمه شریف جا میگیرد علی رغم کلیشه ای بودن این کلمه

میخواهم بگویم که خانم جواهریان انسان شریفی هستند زیرا من در این مدت طولانی دوستی یکبار هم نشنیدم و ندیدم که از کسی بدگویی کند حتی در مورد کسانی که

ممکن است مشکلاتی هم داشته باشند و این نکته حتما یکی از وجوه شرافت است.

از این واقعیتگوییهای شخصی بگذریم و به کار حرفهای بپردازیم. نسل ما که در دهه ۳۰ و ۴۰ تحصیل کردیم و دائماً در حال سفر به همراه زنده یاد مهندس سیحون

بودیم و ساختمانهای قدیمی را میدیدیم، کروکی میکشیدیم و عکاسی میکردیم شناخت کلی از معماری ایرانی حاصل شده بود، اما برای خانم جواهریان که در

فرنگستان تحصیل کرده بودند و بناهایی که ما در آن زمان دیدیم را شاید نمیشناخت و بعدها با آن آشنا شدند، ولی حس خیلی خاصی نسبت به معماری و هنر ایرانی

داشتند که در پروژههایی که با همکاری و همفکری میکردیم من به حساسیتها و دقت ایشان به جزئیات که مربوط به معماری ایرانی میشود پی برده بودم.

مثلا راجع به پنجره که کف پنجره چطور باشد یا بالای پنجره صاف باشد یا قوسدار در صورتی که سادهترین راه این است که ما قوسی زنیم و به نوعی کلیشه را

برقرار کنیم و خود را به معماری گذشته وصل کنیم که این کاملاً سادهانگاری است. یا مثالی دیگر یک حیاط کوچک در یک زمین محدود با تراکم بالا را چطور طراحی

کنیم که یک سوراخی نباشد یا یک هواکش. کارهای خانم جواهریان حس اولیه ایرانی را به ما القا میکند. من از اینجا میخواهم به نکته دیگری گریز بزنم و این سوال

را مطرح کنم که آیا چیزی به عنوان احساس زنانه بودن در کار حرفهای و در معماری وجود دارد یا این مساله صرفا جدایی زن و مرد را در این راه مطرح میکند؟

به نظر من حساسیتهای محیط زیستی بیشتر غالب زنانه دارد و  شهرهای ما شهرهایی مردانه و مذکر هستند زیرا پشت آن قدرت و پول است و کلاً میتوان گفت کلمه

بساز و بفروش یک کلمه مردانه است.

 

رضا نجفیان

ممنونم از این فرصتی که به من داده شد که بخشی از دینی که با استادم دارم را ادا کنم، دو نکته مهم از نظر من وجود دارد. یکی منش سخاوتمندانه ایشان که ناشی از

اخلاق حرفهای و نگاهشان به معمار جوان به عنوان یک فرصت و پتانسیل است. دفتر ایشان بستر خوبی است برای یک جوان که بتواند خودش را پیدا کند و جدی

بگیرد. همکاران جوان ایشان در جزئیترین مسائل دخیل هستند. نکته دیگر که فکر میکنم روی من تاثیر بیشتری گذاشته، دید هنری ایشان خارج از موضوع معماری،

یک هنرمند، منتقد هنری و به عنوان شخصی که دید متفاوتی به معماری دارند و نکاتی مثل تیزبینی و دقت به جزئیاتی که شاید هیچ وقت، هیچ کس به آن دقت نکند و

این نگاه همیشه به من و برای کسانی که با من کار میکنند این منتقل خواهد شد.

 

تهمینه میلانی

من خانم جواهریان را از دو جنبه میشناسم. اول به عنوان همکار معماری که من هم معمار هستم، ولی بیشتر در زمینه فعالیت سینمایی که هر دو ما داشتیم در این

سالها نه بهطور مستقیم ولی در یک رشته کار میکردیم به همین جهت فکر کردم باید با هم نقش خانم جواهریان را در طراحی صحنه و دکور فیلم در اینجا خیلی کوتاه

توضیح دهم به نظربسیاری از سینماگران فیلمهای آقای مهرجویی بعد از قطع رابطه همکاری با خانم جواهریان بهطور محسوس از نظر کیفی آسیب دید.

شخصیت خانم جواهریان به ظرافتها بسیار اهمیت میدهد این دیدگاه را در سینما هم دارند و در فیلمهایی که به عنوان طراح صحنه و فردی که مشاوره هنری با آقای

مهرجویی میدادند این ظرافت به راحتی نمایان است مانند فیلمهای اجارهنشینها، هامون، بانو، سارا و درخت گلابی. ایشان یک خط جدید را در طراحی صحنه و با

دیدگاه هنری که هم در کارهای معماری و هم سینما میتوانید ببینید به راه انداختند یعنی ارتباطی بین مدرنیته و ذهن سنتی و یا فضای سنتی جدیدی بهوجود آورد.

یکی دیگر از نکات با ارزش ایشان که فقط یک معمار خوب بودن نیستند بلکه یک سینماگر خوب هم هست به غیر از آن چون از نزدیک خانم جواهریان را میشناسم

میتوانم بگویم مادر بسیار دلسوز، همسر فوقالعاده و دوست خیلی خوبی هستند. در بررسی که من راجع به تفاوت معماری در ۳۰ سال گذشته و چند سال اخیر میکردم

به این نتیجه رسیدم که تاثیر زنان معمار در ساختمانهای جدید باعث بهتر شدن جای آشپزخانه در خانه شده است چون ما معتقد هستیم که به لحاظ سنتی زن قلب

خانواده است و اگر حال زن خانه خوب باشد خانواده هم حال خوبی دارد اما متاسفانه از زمانی که ما آپارتمان نشین شدیم بدترین قسمت خانه متعلق به آشپزخانه بود.

من به دوستی با خانم جواهریان میبالم.

 

دکتر ایرج اعتصام

همکارانم تا حد زیادی راجع به خانم مهندس جواهریان سخن گفتند و هر چقدر راجع به ایشان سخن بگوییم شاید کم باشد. به هر حال نکتهای را که میتوانم خدمت شما

عرض کنم در مورد دقت و ظرافتی فوقالعاده ایشان، که ترکیبی جالب است از منطق و احساسات لطیف.

در جلسات قضاوت مسابقههای معماری با دقت فراوان به پروژهها توجه میکردند و دید خاصی به کارها دارند، اما در عین حال طرز فکر ایشان حالت مهربانی و

عطوفت را دارد من هیچ گاه ندیدم که ایشان در برنامهای حتی وقتی به پروژهای رای داده میشد و مخالف نظرشان بودعصبانی شده یا آن را مردود بدانند. همیشه

هماهنگ و همکار بودند و این شایستگی ایشان را در جمع معماران و هنرمندان نشان میدهد.

سپس متن تقدیرنامه بنیاد میرمیران توسط مهندس حمید میرمیران به شرح زیر قرائت گردید:

 

بنام یگانه معمار هستی

جریان نوین معماری ایران که من به آن تعلق دارم، تلاش دارد نوعی معماری بیافریند که معماری گذشته این سرزمین کهن را تداوم و تکامل بخشیده و بتواند جایگاه

خاصی در معماری جهان را به خود اختصاص دهد.

                                                                                                  سید هادی میرمیران

                                                                                         سرکار خانم مهندس فریار جواهریان

بنیاد معماری میرمیران مفتخر است به پاس فعالیتهای موثر و ارزشمند سرکار عالی در زمینههای فرهنگی و حرفهای که بیشک نتایج و ثمرات درخشانی را در

عرصههای معماری و شهرسازی کشور به همراه داشته است این لوح تقدیر را به حضورتان تقدیم دارد امید است همواره در راستای اعتلای فرهنگ والای معماری و

شهرسازی این سرزمین کهن اهتمام ورزیده و کماکان در کلیه عرصههای حرفهای، علمی و فرهنگی موفق و سربلند باشید.

                                                                                             بنیاد معماری میرمیران

 

فریار جواهریان

پس از آن فریار جواهریان از طرف احمد زهادی به جایگاه دعوت شده و او نیز سخنانی به شرح زیر ایراد نمودند:

من شرمندهام که بعد از تقدیر از بزرگانی که تا پیش از من تقدیر شدند این جایزه را بگیرم. قطعا افرادی شایسته تر از من هم هستند و یا خانم هایی هستند که کارهای

فوقالعادهتر از من انجام میدهند و به تک تکشان می بالم و امیدوارم هر چه زودتر نوبت آنها شود، میخواهم دو چیز را با شما درمیان بگذارم.

استادمJerzy Soltan روزی به من گفت از هر کس سه چیز را بیشتر نمیتوان یاد گرفت و من دو چیزی که از آن مطمئن هستم را با شما در میان می گذارم، اول

اینکه اگر می خواهید معمار نمونه قرن ۲۱ ایرانی باشید باید هم دانش خیلی عمیقی از فرهنگ خودتان را داشته باشید و هم دانش عمیقی از غرب و این را خوب میدانید

که از اینترنت نمیتوان دانش عمیق کسب کرد.

اگر کارنامه تمام معماران برجسته ایرانی را بررسی کنیم میبینید که همه آنها دوره طولانی را در غرب سپری کردند.

مثلاً مرحوم سیحون را در نظر بگیرید، آیا اگر هیچ وقت به پاریس نمیرفت و در آنجا درس نمیخواند آیا واقعاً به همین اندازه موفق میشدند به نظر من شما نمیتوانید

فنآوری غرب را استفده کنید بدون اطلاع از فرهنگی که این فنآوری را ابداع کرد.

حرف دوم من بیشتر برای معماران جوان است. اگر بهدنبال پول هستید معماری را رها کنید، شغل های دیگری وجود دارند که شما را سریعتر به پول میرساند ولی اگر

کار معماری انجام میدهید سعی کنید که کارتان خوب باشد زیرا به دنبالش موفقیت مالی نیز بهدست میآورید، در انتها اینکه همیشه در طول عمرم این جمله از ابو سعید

ابوالخیر در ذهنم بوده که سر به کار و دل به یار.

 








چاپ