گزارشی از کارگاه آموزشی طراحی و معماری نما از منظر شهری

سیده مطهره موسوی و ياسين دروديان

 

در راستای دومین جایزهی معماری و طراحی نما، مجله معماری و ساختمان روز سه شنبه ۳۱ خرداد ماه سال جاری در مرکز هنرپژوهی نقشجهان، به برگزاری يك

کارگاه آموزشی با عنوان "طراحی و معماری نما از منظر شهری" و با حضور احمد زهادی، نگار کلانتر مهرجردی، سیده مطهره موسوی، ياسين دروديان، محمدرضا

حائری، بهرام شیردل، سین کاپادیا و راجیو کادپالیا (همکار مستقیم کریشنا دوشی) به عنوان برگزاركنندگان و آموزگاران، اقدام نمود.

در ابتدا احمد زهادی، پس از خیر مقدم و شرح برنامههاي جايزه و کارگاه، به بیان اهداف کارگاه و کنفرانس پرداخت. وی رویارویی متخصصین با یکدیگر و امکان تبادل

افکار را از جمله اهداف برنامههاي اين جايزه عنوان کرد. وی در ادامه اهمیت نما را در دنیای کنونی شرح داد و افزود : "هدف طراحی یک نمای درست این است که

همراه با طراحی بنا خلق شود، یعنی چیزی جدا از ساختمان نیست و همزمان با شکلگیری بنا شکل میگیرد. نمای تک بنا عضوی از شهر و یک تک دانهی شهری است

که به زیبایی شهر و منظر شهری کمک میکند و هویت شهر با این تک دانهها ساخته میشود". زهادی با اشاره به رویکرد هر دو مجله 2A و معماری و ساختمان در

ارتباط با رشد تکنولوژیهای نوین و اهمیت به ریشه و سنت معماری شرقی و ایرانی، سخنان خود را به پایان برد.

در ادامه محمد رضا حائری، معمار و شهرساز، درس گفتار خود را با عنوان "در حد فاصل زمین و آسمان" و با موضوع نما در معماری ایران، آغاز نمود. وی معماری

را سازماندهی آگاهانهی  فضا دانست و معماری در ایران را به دو دستهی معماری ایران در قبل از سال۰۰۳۱ هجری شمسی و معماری معاصر (مجموعه ساخت

سازهای شهری و روستایی پس از ۰۰۳۱) تقسیم کرد. حائری اظهار داشت بسیاری از تفکرات معماری ایران در معماری معاصر جهان نمودار است که از آن میان

میتوان به حیاط در بام (ماسوله)، ترکیب درخت و ساختمان و موارد مشابه اشاره داشت. وی علت حضور نداشتن ایران در معماری معاصر را نداشتن شناخت از خود

دانست و در اين ارتباط گفت مراجعه به معماری ایران و شناخت گذشتهی آن، مصداق بازگشت به گذشته نيست. حائری سپس موارد پژوهش نشده در معماری ایران را در

ارتباط با نما از قرار سازماندهی سه بعدی فضا، گنجایش، نور و چشم انداز، استفاده از انرژیهای تجدید ناپذیر، تناسبات، فاصله حریم و همجواریها بر شمرد.

وی با اشاره به مطالعات بر روی نمای شش شهر ایران، نما را در گذشته امري متصل به بنا و بخشی از فرايندی طراحی معرفی كرد كه امروزه تبديل به بعدی جداگانه

شده است. حائری گفت: " نما در معماری ایران محصول قرار گرفتن الگوها در شبکهای سه بعدی است و چیزی ساختگی نیست". نمای پنجم، تناسبات نما و سازمانیابی

فضاهای درونی در ارتباط با نما، از دیگر مواردی بود که حائری به تفسیر آن پرداخت.

پس از حائری، سین کاپادیا، معمار و برنامهریز شهری، که صحبتهایش توسط يك مترجم همزمان برای حضار ترجمه وتحلیل می شد، ضمن دستهبندی نما به نماهای

شاعرانه (با اشاره به کلیسای نتردام لوکوربوزیه که در آن نما هم در درون و هم در داخل قابل دیدن است و ضمن طراحی نما طراحی فضا هم صورت گرفتهاست)،

نماهای التقاطی (با اشاره به نماهای برخی از کارهای گری که ترکیبی از چند ماده و ساختار است)، نماهای پاپ ( با اشاره به میدان نیو اورلی چالز مور که انتقادی

است)، نماهای پوستهای (با اشاره به نمای برج سیگرام میس وندروهه که تنها یک پوستهی شیشهای است)، نماهای خلاقانه (با اشاره به طرح بازسازی موزه ی

سانفرانسیسکو کار هرتزوک و دمورن که نمای ساختمان از شیشههای سوراخ شده پوشیده شده است که میزان نور کاملا دقیق و کنترل شده به داخل هدایت میشود) و

نماهای بیصدا (با اشاره به کلیساهای باراگان و نگاه خاصش به ماده و احساس)، توضیحاتی چند پیرامون هر یک داد و ادامهی کارگاه به بعد از ظهر موکول گردید.

در بخش دوم کارگاه که در بعد از ظهر برگزار شد، راجیو کادپالیا، معمار، شهرساز و همکار مستقیم کریشنا دوشی که به نمایندگی از ایشان -که به علت بیماری در این

کنفرانس شرکت نكرد- در برنامه حضور داشت، ضمن معرفی کارهای خود، مواردی چون شرایط ورفتار نور در ساختمان، دعوت طبیعت به درون ساختمان، رابطهی بین

محیط اطراف و ساختمان، فضاهای بینابینی و فضاهای پشتیباني را در آنها بررسی کرد. وی با استفاده از مجموعه اي از نورگیرهای خلاقانه، در خانهی مسكوني خود از

نمای پنجم برای ورود نور به داخل ساختمان بهرهگرفته بود و به این ترتیب نورگیرهای سقفی ضمن نقش نور دهی، نقشهایی چون رویت تغییر فصلها و زمان، تغییر

نما در شب و عملکرد به عنوان فانوسهای شهری را نیز بر عهده داشتند. در ساختمان polis، وی برای آوردن طبیعت به درون ساختمان، باغچهای را بر روی سقف

تعبیه کرده بود که ضمن زیبایی، نوعی عایق نیز برای بنا به شمار میرفت. او در ساختمان يك سینمای سه بعدی و یک پلازای شهری را نيز خلق کرده بود که عصرها

برای عموم مردم قابل استفاده بود.

پس از سخنرانی متخصصین، کارگاه با جلسه پرسش و پاسخ از محمد رضا حائری، بهرام شیردل ، سین کاپادیا و راجیو کادپالیا پیگیری شد و در پایان گواهی حضور در

دوره مذکور با ذکر مشخصات دوره و اساتید از طرف برگزار کننده به ۰۶ نفر شرکتکننده در این کارگاه آموزشی ارايه شد.

 


چاپ