گزارشی از کنفرانس بینالمللی طراحی و معماری نما از منظر شهری

تهیه و تنظیم: سیده مطهره موسوی

برنامه کنفرانس بینالمللی طراحی و معماری نما از منظر شهری تهران ۱ تير ماه ۱۳۹۰

 

برگزار كننده: مجله معماری و ساختمان

حامی: شركت كاشانه

محل برگزاری: باشگاه فرهنگی ورزشی آرارات

 

کنفرانس بینالمللی "طراحی و معماری نما از منظر شهری"، با مدیریت و برنامهریزی مجله معماری و ساختمان، در روز چهارشنبه یکم تیر ماه ۱۳۹۰، در محل

باشگاه فرهنگی ـ ورزشی آرارات برگزار شد. در این مراسم ابتدا رضا توکلنیا، نمایندهی شرکت کاشانه (حامی جایزهی طراحی و معماری نما)، این کنفرانس را مرتبط با

فعالیتهای شرکت دانست و به معرفی این شرکت به عنوان طراح، مجری نماهای خارجی شیشه، سفال، آلومینیوم و ارايه دهندهی راه حلهایی در ارتباط با دستاوردهای

نوین مواد در معماری پرداخت سپس احمد زهادی، مدیر مسئول مجلات (2A (Architecture and artو "معماری و ساختمان"، در راستای تبیین لزوم و

اهداف کنفرانس، رویارویی متخصصین با یکدیگر، امکان تبادل افکار، آموزش معماران، فنورزان و دستاندركاران صنعت ساختمان و ارتقاء فرهنگ و رويههای رايج

معماری جامعه را از جمله اهداف کنفرانس عنوان کرد. وی همچنين اهمیت نمای ساختمان را در دنیای کنونی شرح داد و افزود: "مسالهی طراحی نما، امروزه اهمیت

فراوانی یافته است، چرا که نما لایهای كه بعدا به بنا متصل شود و نيز امری جداي از آن نیست، بلکه همزمان با بنا شکل میگیرد؛ به لحاظ شهرسازي نيز نما عنصری

از شهر و یک تک دانهی شهری است که به زیبایی شهر و منظر شهری کمک میکند". زهادی در ادامه به رویکرد هر دو مجلههای "2A" و "معماری و ساختمان" در

ارتباط با رشد فناوریهای نوین و اهمیت به ریشه و سنت معماری شرقی و ایرانی اشاره کرده، ميهمانان را به تماشای فیلمی، دعوت نمود که نمایی از جریانهای

معماری امروز را در ایران، قطر و دیگر کشورهای خاورمیانه ارايه کرده، گفتگوهايي با نادر اردلان، بهرام شیردل و خلید حبیب را دربرداشت.

در ادامه "راجیو کادپالیا"، معمار و شهرساز و همکار مستقیم "کریشنا دوشی"، که به علت بیماری و عدم حضور وی در این کنفرانس، به نمایندگی از ایشان شرکت

می‌كرد، سخنرانی خود را آغاز نمود. وی ضمن اشاره به اهمیت نما، از تشبیهی شاعرانه استفاده كرده، راه رفتن در کوچههای زیبا را مانند موسیقی دانست و اثر نما بر

چشم را مانند اثر موسیقی بر گوش و آزار چشم توسط نما را آزار قلب عنوان کرد. وی در ادامه به معرفی آثاری از خود پرداخت كه از آن جمله ميتوان به منازلی که با

بهره گیری از انواع نورگیرها و استفادهی استادانه و متنوع از آنها شکل گرفته بود، دانشگاه پوما  که قسمتی از آن بر روی قلمروی عمومی و میدان قرار داشت در كنار

فضایی که کل اين مجموعه را به هم وصل میكرد،  محلی که انسانها بعد از اتمام کار در آن ساختمان، اوقاتی را در آن سپری میکردند، و یادمان کشته شدگان زلزله

"کوجرات" که در آن برای هر کشته شده درختی کاشته شده بود وهر درخت از حوضچهی ذخیره ی آب باران که در کنارش تعبیه شده بود تغذیه میکرد، و چند پروژه

ديگر اشاره كرد. او در پايان بر بهرهگیری خلاقانه از نور در ساختمان، ارتباط بیرون و درون، و وجود فضاهای عمومی در شهر به عنوان فضاهای تنفس تاکید کرد.

سپس "فریار جواهریان"، معمار و شهرساز و طراح منظر، سخنان خود تحت عنوان " طراحی و معماری نما: آنچه نباید کرد"را ارايه کرد. وی در اهمیت نما اظهار

داشت: "معماری همیشه یک بعد احساسی دارد که نشان دادن آن روی کاغذ یا فیلم دشوارست و فقط میتوان آن را با خود بنای ساخته شده نشان داد. در قالب نماست که

یک ساختمان خودش را به ما نشان داده با ما ارتباط برقرار ميكند و بدين ترتيب حس آن منتقل میشود. نما یعنی صورت یا ظاهر ساختمان، اما میان نما و ظاهرسازی

تفاوت بسیاری وجود دارد". وی با اشاره به کتاب "معماری سطح" نوشتهي محسن مصطفوی و دیوید لادربراد، با ذکر مثالهایی به بیان الگوهای جدید طراحی نما در

قرن اخير پرداخت. الگوهای پشت و رو، پوشاندن یا حجاب، پوششهای از قبل ساخته شده و سازه در نما از جملهی این الگوها بود. جواهریان با معرفی نمونههای

نامطلوب نما در ایران و تحلیل آنها بر اساس تناسبات، ترکیب، مصالح و رنگ صحبتهای خود را به پایان برد.

"سین کاپادیا"، معمار و برنامه ریز شهری، سخنران بعدی بخش اول این کنفرانس بود. وی پیرامون اکولوژی ذهن و تمام عوامل محیطی نظیر فرهنگ و اجتماع ، که

معماری را شکل میدهد، مباحثی را ذکر کرد. طبق گفته هاي وی، بین معماری و دادههای ذهنی ارتباطی مستقیم وجود دارد که این امر در آثار معماران هویدا است. وی

ذهنیت شکل گرفته را عامل شکلگیری معماری دانست و بر این اساس آثاری از لویی کان، چارلز مور، فرانک گهری و ديگران را تفسیر کرد.

در بخش دوم که از ساعت ۲ بعد از ظهر بر گزار شد، در ابتدا کوروش رفیعی، معمار و شهرساز، به بیان مفاهیم سطح در رویکرد های معماری معاصر پرداخت. وی

ضمن تعریف سطح نما به عنوان حد فاصل فضاهای خارجی و داخلي، سطوح را در معماری معاصر به سطح ناشفاف، سطح ساختارهای نامنتظم، سطح با ویژگی خود

پوشانی از راه هم رنگ سازی با محیط و ديگر مواردتقسیم بندی کرد و برای هر یک مثال هایی را ارايه داد. رفیعی اشاره داشت برای رسیدن به یک سطح فراتر از

چیزهای نمایشی باید به ویژگی های معماری تاکید داشت و عواملی چون همخوانی را در آن بررسی نمود.

در ادامه بهروز پاکدامن، معمار و شهرساز، با مقدمه ای پیرامون نما سخنان خود را آغاز کرد. وی گفت:" شهر ما از طریق نماهای شهری دیده می شود و هویت

شهری و خاطرات از طریق همین نماها منتقل می شود. نما در شهر یک عنصر مهم که متتشکل از یک بنا است، می باشد که وقتی به طور مجموعه قرار می گیرد،

هویت دیگری پیدا می کند و اثر آنها تشدید می شود. به این ترتیب هر گونه طراحی که وارد یک مجموعه می شود تاثیرش در ارتباط با کل مورد ملاحظه قرار می گیرد".

پاکدامن در ادامه اظهار داشت: "برای اصلاح ساختمان ها، شناخت ویژگی های نما به ما کمک می کند که درک بهتری از آن حاصل شود تا طراحي نما و يا اصلاح و

ساماندهي آن بر اساس اين ويژگی ها انجام شود. بررسي اين ويژگيها بايد با در نظر گرفتن همه‌ی ابعاد نما، يعني نمای تك بنا و نما در بستر شهری و محيط پيرامون

انجام شود". وی در ادامه ودر خلال ارايه ي يكي از طرح هايش با عنوان "تدوين اصول سازماندهي نماهای شهری تهران"،  نمای شهری در تهران را با ارايه ی

تصاویری از گذشته‌ی تهران تا به امروز و شیوه های معماری آن، مورد تحلیل و ارزیابی قرار داد. ارايه ي ویژگی‌های نمای شهری تهران، دسته بندی نماهای شهری

تهران و حوزه ی مداخله در هر یک از آنها، بررسی محورها و ناهنجاری ها از جمله مباحثي بود که وی جهت سازماندهی نمای شهری تهران عنوان کرد.

پس از بهروز پاکدامن، بهرام شیردل، معمار و شهرساز، مفهوم ترادیسی (ایجاد شکل جدید بر پایه مفاهیم گذشته) را در طراحی نمای سفارت ایران در برزیل تشریح کرد.

وی عنوان کرد که چگونه شبکه ای شبیه به فخر و مدین را با استفاده از قطعات سرامیکی بر پایه ی مفهوم باغ ایرانی در آیات قرآن ایجاد کرد. وی با تاکید بر نما و

ساختار،  مساله ی طراحی نما و ساختار را در تعدادي از آثار خود، از جمله مرکز جهانی شیراز (با ساختار فضایی بر اساس محور های شش گانه) و بانک توسعه

صادرات ایران ( با ساختار فولد و نماهای گوناگون) مورد بررسی قرار داد و به این ترتیب به کنفرانس پایان داد.

 

نتيجه: اهداف و لزوم برگزاری كارگاه و كنفرانس طراحی و معماری نما

ايران امروز، به دليل ناهنجاری ظاهر و صورت بيروني ساختمانها (نما) و عدم پيروی از هيچگونه معيار، ضابطه و يا دستور عمل خاص در اين حوزه، به نوعی

ناهمگونی و بینظمی در نماهای شهری معاصر رسيده كه مشكلی مشهود و بارز است. امروزه هر بنا بیتوجه به گذشته و محيط پيرامون خود مسير شخصی و دلخواه

خود را میرود تا به نهايت تكثر و پراكندگی بيانجامد و هيچ وحدتی را در خود نبيند. از اين رو ما بايد تلاش كنيم فضاهايی را خلق كنيم كه با داشتن نقش آموزشی،

معيارهايی يكسان و ارزش محور را در اختيار معماران قرار دهد، تا نهايتا تبديل به يك دستور عمل عمومی و واحد شود و با توجه به اقليم، محيط طبيعی و شهری

ـ منطقهای، شرايط اجتماعی، جغرافيايی و فرهنگی، رويهي واحدی را به همگان ارايه دهد. بدين ترتيب نمای هر ساختمان با توجه به بناهای مجاور، ويژگیهای منطقه و

بافت شهری خود شكل میگيرد كه براي تمامی بناهای يك محدوده يكسان است و منتهی به منظر شهری يكپارچه و متعادلی میشود، و نمودی از"زيبايی" را پيش روی

شهروندان و در سوی ديگر، مردم جهان قرار ميدهد.


چاپ