کنفرانس بین‌المللی طراحی و معماری نما از منظر شهری


گزارشی از کنفرانس بین المللی طر احی و معماری نما از منظر شهری


تهران ۱ تير ماه ۱۳۹۰
برگزار كننده : مجله معماري و ساختمان
حامي: شركت كاشانه
محل برگزاري: باشگاه فرهنگی ورزشی آرارات

کنفرانس بین‌‌المللی "طراحی و معماری نما از منظر شهری " ، با مدیریت و برنامه ریزی مجله معماری و ساختمان، در روز چهارشنبه یکم تیر ماه ۱۳۹۰ ، درمحل باشگاه فرهنگی – ورزشی آرارات برگزار شد. در این مراسم ابتدا رضا توکل نیا، نماینده‌ی شرکت کاشانه (حامی جایزه‌‌ی طراحی و معماری نما) ، این کنفرانس را مرتبط با فعالیت‌های شرکت دانست و به معرفی این شرکت به عنوان طراح، مجری نماهای خارجی شیشه، سفال، آلومینیوم و ارايه دهنده‌‌ی راه‌ حل‌هایی در ارتباط با دستاوردهای نوین مواد در معماری پرداخت. سپس احمد زهادی، مدیر مسئول مجلات 'معماری و ساختمان' و 'مجله بین المللی ‌‌2A' ، در راستاي تبیین لزوم و اهداف کنفرانس، رویارویی متخصصین با یکدیگر، امکان تبادل افکار، آموزش معماران، فنورزان و دست‌اندركاران صنعت ساختمان و ارتقاء فرهنگ و رويه‌‌های رايج معماری جامعه را از جمله اهداف کنفرانس عنوان کرد. وی همچنين اهمیت نمای ساختمان را در دنیای کنونی شرح داد و افزود: مساله‌ی طراحی نما، امروزه اهمیت فراوانی یافته است، چرا که نما لایه‌‌ای كه بعدا به بنا متصل شود و نيز امری جدا از آن نیست، بلکه همزمان با بنا شکل می‌گیرد؛ به لحاظ (2A architecture and art) شهرسازي نيز نما عنصری از شهر و یک تک دانه‌‌ی شهری است که به زیبایی شهر و منظر شهری کمک می‌‌کند. زهادی در ادامه به رویکرد هر دو مجله‌های " 2A " و "معماری و ساختمان" در ارتباط با رشد فناوری‌های نوین و اهمیت به ریشه و سنت معماری شرقی و ایرانی اشاره کرده، ميهمانان را به تماشای فیلمی، دعوت نمود که نمایی از جریا ن‌های معماری امروز را در ایران، قطر و دیگر کشورهای خاورمیانه ارايه کرده، گفتگوهايی با نادر اردلان، بهرام شیردل و خلید حبیب را دربرداشت. در ادامه "راجیو کادپالیا " ، معمار و شهرساز و همکار مستقیم "کریشنا دوشی " ، که به علت بیماری و عدم حضور وی در این کنفرانس، به نمایندگی از ایشان شرکت می‌كرد، سخنرانی خود را آغاز نمود. وی ضمن اشاره به اهمیت نما، از تشبیهی شاعرانه استفاده كرده، راه رفتن در کوچه‌های زیبا را مانند موسیقی دانست و اثر نما بر چشم را مانند اثر موسیقی بر گوش و آزار چشم توسط نما را آزار قلب عنوان کرد. وی در ادامه به معرفی آثاری از خود پرداخت كه از آن جمله می‌‌توان به منازلی که با بهره‌گیری از انواع نورگیرها و استفاده‌ی استادانه و متنوع از آنها شکل گرفته بود، دانشگاه پوما که قسمتی از آن بر روی قلمروی عمومی و میدان قرار داشت در كنار فضایی که کل اين مجموعه را به هم وصل می‌‌كرد، محلی که انسا ن‌ها بعد از اتمام کار در آن ساختمان، اوقاتی را در آن سپری می‌‌کردند، و یادمان کشته‌‌شدگان زلزله "کوجرات " که در آن برای هر کشته شده درختی کاشته شده بود وهر درخت از حوضچه‌‌ی ذخیره‌‌ی آب باران که در کنارش تعبیه شده بود تغذیه می‌کرد، و چند پروژه ديگر اشاره كرد. او در پايان بر بهره گیری خلاقانه از نور در ساختمان، ارتباط بیرون و درون، و وجود فضاهای عمومی در شهر به عنوان فضاهای تنفس تاکید کرد .

سپس "فریار جواهریان " ، معمار و شهرساز و طراح منظر، سخنان خود تحت عنوان “طراحی و معماری نما : آنچه نباید کرد "را ارايه کرد. وی در اهمیت نما اظهار داشت : "معماری همیشه یک بعد احساسی دارد که نشان دادن آن روی کاغذ یا فیلم دشواراست و فقط می‌‌توان آن را با خود بنای ساخته شده نشان داد. در قالب نماست که یک ساختمان خودش را به ما نشان داده با ما ارتباط برقرار می‌كند و بدين ترتيب حس آن منتقل می‌شود. نما یعنی صورت یا ظاهر ساختمان، اما میان نما و ظاهرسازی تفاوت بسیاری وجود دارد ". وی با اشاره به کتاب "معماری سطح " نوشته‌ی محسن مصطفوی و دیوید لادربراد، با ذکر مثا لهایی به بیان الگوهای جدید طراحی نما در قرن اخير پرداخت . الگوهای پشت و رو، پوشاندن یا حجاب، پوشش‌‌های از قبل ساخته شده و سازه در نما از جمله‌‌ی این الگوها بود . جواهریان با معرفی نمونه‌های نامطلوب نما در ایران و تحلیل آنها بر اساس تناسبات، ترکیب، مصالح و رنگ صحبت‌های خود را به پایان برد .

"سین کاپادیا " ، معمار و برنامه ریز شهری، سخنران بعدی بخش اول این کنفرانس بود. وی پیرامون اکولوژی ذهن و تمام عوامل محیطی نظیر فرهنگ و اجتماع ، که معماری را شکل می‌دهد، مباحثی را ذکر کرد. طبق گفته‌های وی، بین معماری و داده‌های ذهنی ارتباطی مستقیم وجود دارد که این امر در آثار معماران هویدا است. وی ذهنیت شکل گرفته را عامل شکل گیری معماری دانست و بر این اساس آثاری از لویی کان، چارلز مور، فرانک گهری و ديگران را تفسیر کرد.

در بخش دوم که از ساعت ۲ بعد از ظهر برگزار شد، در ابتدا کوروش رفیعی، معمار و شهرساز، به بیان مفاهیم سطح در رویکردهای معماری معاصر پرداخت. وی ضمن تعریف سطح نما به عنوان حد فاصل فضاهای خارجی و داخلی، سطوح را در معماری معاصر به سطح ناشفاف، سطح ساختارهای نامنتظم، سطح با ویژگی خود پوشانی از راه هم‌رنگ سازی با محیط و ديگر موارد تقسیم‌بندی کرد و برای هر یک مثال‌هایی را ارايه داد. رفیعی اشاره داشت برای رسیدن به یک سطح فراتر از چیزهای نمایشی باید به ویژگی‌های معماری تاکید داشت و عواملی چون همخوانی را در آن بررسی نمود.

در ادامه بهروز پاکدامن، معمار و شهرساز، با مقدمه‌ای پیرامون نما سخنان خود را آغاز کرد. وی گفت :" شهر ما از طریق نماهای شهری دیده می‌‌شود و هویت شهری و خاطرات از طریق همین نماها منتقل می‌شود. نما در شهر یک عنصر مهم که متتشکل از یک بنا است، که وقتی به طور مجموعه قرار می‌گیرد، هویت دیگری پیدا می‌کند و اثر آنها تشدید می‌‌شود. به این ترتیب هر گونه طراحی که وارد یک مجموعه می‌شود تاثیرش در ارتباط با کل مورد ملاحظه قرار می‌گیرد ".

پاکدامن در ادامه اظهار داشت : "برای اصلاح ساختمان‌ها، شناخت ویژگی‌های نما به ما کمک می‌کند که درک بهتری از آن حاصل شود تا طراحي نما و يا اصلاح و ساماندهی آن بر اساس اين ويژگي‌ها انجام شود. بررسی اين ويژگي‌ها بايد با در نظر گرفتن همه ابعاد نما، يعني نمای تك بنا و نما در بستر شهری و محيط پيرامون انجام شود ". وی در ادامه ودر خلال ارايه يكي از طرح‌‌هايش با عنوان ‘تدوين اصول سازماندهي نماهای شهری تهران " ، نمای شهری در تهران را با ارايه تصاویری از گذشته تهران تا به امروز و شیوه‌های معماری آن، مورد تحلیل و ارزیابی قرار داد. ارايه ویژگی‌‌های نمای شهری تهران، دسته بندی نماهای شهری تهران و حوزه‌ی مداخله در هر یک از آنها، بررسی محورها و ناهنجاری‌ها از جمله مباحثي بود که وی جهت سازماندهی نمای شهری تهران عنوان کرد .

پس از بهروز پاکدامن، بهرام شیردل، معمار و شهرساز، مفهوم ترادیسی (ایجاد شکل جدید بر پایه مفاهیم گذشته) را در طراحی نمای سفارت ایران در برزیل تشریح کرد. وی عنوان کرد که چگونه شبکه‌ای شبیه به فخر و مدین را با استفاده از قطعات سرامیکی بر پایه‌ی مفهوم باغ ایرانی در آیات قرآن ایجاد کرد. وی با تاکید بر نما و ساختار، مساله‌ی طراحی نما و ساختار را در تعدادی از آثار خود، از جمله مرکز جهانی شیراز(با ساختار فضایی بر اساس محور های شش گانه) و بانک توسعه صادرات ایران (با ساختار فولد و نماهای گوناگون) مورد بررسی قرار داد و به این ترتیب به کنفرانس پایان داد.