محمد بهشتی در مراسم رونمايی از كتاب جايزه معماری آسيا ٢٠١٦:

ايران يك مجمع‌الجزاير زيستی است

شرق: مراسم رونمايی کتاب جايزه معماری آسيا ٢٠١٦ در روز پنجشنبه پنجم اسفند سال جاری در موزه هنرهای معاصر ايران برگزار شد.
سيدمحمد بهشتی درباره اهميت برگزاری جايزه معماري آسيا که ازسوی برگزارکننده ايراني و در سطح بين‌المللی برگزار شده،گفت: کاری که آقاي زهادی و همکارانشان انجام دادند من را ياد مطلبی انداخت که فکر کردم اگر اين را توضيح دهم شايد به اين کمک کند ابعاد کاري که ايشان کردند، بيشتر آشکار شود.
به دليل کيفيت زيستگاه‌ها در ايران که به صورت نقطه‌اي هستند در قياس با بعضي کشورهاي ديگري که زيستگاه‌ها پهنه‌ای هستند و گاهي نواري مثلا در مصر و در دو حاشيه نيل قابل‌زيست است يا در دلتاي نيل در همه جايش قابل‌زيست است و به صورت پهنه‌اي است، در ايران به صورت نقطه‌ای است. يعني مثل اينکه يک تسبيح را شما نخش را پاره کنيد و دانه‌هاي تسبيح پخش مي‌شوند در يک محيط گسترده. به عبارتی ايران يک مجمع‌الجزاير زيستي است و اين يک خصوصيتي را در فرهنگ ايراني ايجاد کرده و آن اين است که هرکدام از اين جزاير زيستی بايد مي‌توانستند در شرايط بحران به حيات خودشان ادامه دهند. براي همين هم بايد اتکايشان به خودشان مي‌بود و اين خصوصيت را در ما ايجاد کرده است که من اسمش را گذاشته‌ام «قائميت به ذات». يک اسطوره هم براي اين موضوع داريم. اسطوره آرش است که به‌تنهايی مأمور مي‌شود مرزهاي اين سرزمين را مشخص کند و براي اين کار هم جانش را در چله کمان مي‌گذارد و پرتاب مي‌کند و هفت شبانه‌روز اين تير مي‌رود تا به يک درخت گردو اصابت مي‌کند. خب خيلي‌وقت‌ها ما فکر مي‌کنيم که اينها همه قصه است و چه ربطي به واقعيت دارد؟
اين مدير فرهنگی از فردوسي و دهخدا نام برد كه سال‌ها وقت خود را صرف آثار ماندگاری كرده‌اند كه براي حفظ فرهنگ و زبان فارسی بسيار مؤثر بوده است و در ادامه گفت: خب از اين جهت عرض کردم که توضيح بدهم يکی از ويژگي‌های فرهنگ ما جهاني‌بودن و جهاني نگاه‌کردن است و باز هم بگويم که از جمله خصوصياتي است که با کاري که آقاي زهادي انجام داده‌اند و برپايی اين جايزه، حضور خودش را به نمايش درمي‌آورند. اين خيلي عجيب نيست که آقاي زهادی با چند ياری که همراهی اش مي‌کنند يک مجله‌اي را ١٢ سال است که برپا می کنند و آن‌قدر بلندپروازی دارند که اراده مي‌کنند جايزه‌ای را براي معماری آسيا برگزار کنند و بعدی را هم شاهد خواهيم بود که برپا خواهند کرد. برای همين مي‌خواهم بگويم که از اين‌جور اتفاقات مي‌تواند در کشور ما اتفاق بيفتد و کساني که فکر مي‌کنند بايد همسايه‌ها ياري کنند که آن شوهرداری کند، بدانند که در ايران احتياجي به اين چيزها نيست و مي‌شود با يک تيم بسيار کوچک کارهاي بسيار بزرگ انجام داد. اميدوارم که موفق باشند.
سپس احمد زهادي، مديرمسئول مجله 2A
و برگزار‌کننده جايزه معماري آسيا، نيز درباره برگزاري جايزه و رويکردها، ديدگاه‌ها و تأثيرات اجتماعي آن گفت: ايده جايزه معماري آسيا از سال ٢٠١٥ ازسوي مجله تخصصي 2A مطرح و پايه‌گذاري و با ديدگاه‌هاي مشخصي تعريف شده است که اگر بخواهيم خيلي مختصر اشاره کنيم عبارت است از:
«معماری آسيا در طول تاريخ تمايل به چندگونگي داشته و تمدن‌هاي موجود در اين قاره؛ از ايران و چين و ژاپن تا هند به ايجاد يک نقشه معماري متفاوت، غني و متنوع کمک کرده‌اند که البته حاصل آن به‌وجودآمدن فضاهاي شهري بي‌مثال و باارزشي چون: استانبول، اصفهان، سمرقند، پکن و توکيو است که اينها عميقا معماري و شهر در قاره‌های ديگر را در طي دوران‌ مختلف تاريخي تحت‌تأثير خودشان قرار داده‌اند. از طرفي ورود مدرنيته در دو قرن گذشته در شرق نيز مؤثر بوده و تغييرات فاحشي ايجاد کرده که در به‌وجودآوردن چهره شهرها مشهود است که البته با نتايج عموما رضايت‌بخشي همراه نبوده است».
او افزود: باوجوداين، با وضعيت رويه و گرايش امروزي مي‌توان چنين استنباط کرد که فرهنگ (وابسته به) معماري اخيرا شروع به حرکت در مسير فاصله‌گرفتن از مدرنيسم و بازگشت به ارزش‌های پيشينيان را دارد. همچنين معماري معاصر آسيا (از سه دهه اخير) شروع به ارائه پيشنهادات و راهکارهايي برمبناي شرايط و احتياجات جغرافيايي و فرهنگي خود كرده است. بنابراين هدف از برگزاري جايزه معماري آسيا در جهت تحقق سازگاري اقليمي، اجتماعي، فرهنگي و در نهايت ايجاد معماري منطبق با نيازها و شرايط امروزي کشورهاي آسيا با هدف پيروي از مدرنيته و حفظ ارزش‌هاي بنيادين و تاريخي خود است. در اين مراسم دو سخنران ديگر نيز از تجربه‌هاي خود در معماري آسيا و منطقه خاورميانه ارائه كردند. فريد اسماعيل، معمار و مؤسس شرکت ايکس آرشيتکت در امارات، به‌عنوان برنده رتبه اول در گروه شهرسازي در جايزه معماري آسيا تجارب خود را درخصوص معماري در خاورميانه آسيا ارائه كرد.
همچنين پل الزرا، مديرعامل شرکت اوستا، نيز که متخصص ارتباطات اجتماعي و فرهنگ در حوزه پروژه‌هاي معماري و با تجارب فراوان در دنياست، نقطه‌نظراتش را راجع به تعريف استراتژي فرهنگي پروژه بيان كرد.