طاق‭ ‬زنی‭ ‬بدون‭ ‬خشت



سرپرستان‭ ‬دوره‭: ‬حسن‭ ‬اسناوندی،‭ ‬سروش‭ ‬اسدی

دانشجویان‭/ ‬شرکت‭ ‬کنندگان‭: ‬عليرضا‭ ‬پرتولاله،‭ ‬سعيد‭ ‬پرچمی‌‌جلال،‭ ‬نيلوفر‭ ‬پوربختياری،‭ ‬محمدحسن‭ ‬ابراهیمی،‭ ‬نيوشا‭ ‬دروديان،‭ ‬مهتا‭ ‬شاملو،‭ ‬گلرخ‭ ‬صامت،‭ ‬سوده‭ ‬صوفی،‭ ‬فاطمه‭ ‬قرباني،‭ ‬کيارس‭ ‬کلاقه‌چي،‭ ‬ناهيد‭ ‬کمندي،‭ ‬حسين‭ ‬کوشش،‭ ‬نيروانا‭ ‬کیوانی،‭ ‬دينا‭ ‬مرادی،‭ ‬شاهین‭ ‬وحدتیان،‭ ‬نژلا‭ ‬وفاييان،‭ ‬ياسمن‭ ‬هدايت

هماهنگ‭ ‬کننده‭: ‬فرزاد‭ ‬بهمنش

پشتیبان‭ ‬فنی‭: ‬فرهود‭ ‬مقدم

با‭ ‬تشکر‭ ‬از‭: ‬پانیذ‭ ‬فرخ‌سیر،‭ ‬امیرارسلان‭ ‬مقاره‭ ‬عابد،‭ ‬علی‭ ‬نجفی،‭ ‬سپهر‭ ‬رضوانی

محل‭ ‬اجرای‭ ‬طرح‭:‬‭ ‬تهران

سال‭ ‬ساخت‭ ‬1395‭ ‬

مساحت‭‬‭ ‬65‭ ‬مترمربع

مدت‭ ‬ساخت‭‬‭ ‬12‭ ‬روز




پاییز‭ ‬1395‭ ‬،‭ ‬سومین‭ ‬دوره‭ ‬ی‭ ‬این‭ ‬استودیو‭  ‬با‭ ‬حضور‭  ‬۱۷‭ ‬شرکت‭ ‬کننده‭ ‬در‭ ‬مرکز‭ ‬معماری‭ ‬ایران‭ ‬برگزار‭ ‬شد‭. ‬پیشنهاد‭ ‬طراحی‭ ‬و‭ ‬اجرای‭ ‬سرپناهی‭ ‬برای‭ ‬حیاط‭ ‬مرکز‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬موضوع‭ ‬کار‭ ‬این‭ ‬دوره‭ ‬در‭ ‬حالی‭ ‬به‭ ‬سرپرستان‭ ‬آن‭ ‬داده‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬بیشتر‭ ‬شرکت‭ ‬کنندگان‭ ‬آشنایی‭ ‬چندانی‭ ‬با‭ ‬بستر‭ ‬های‭ ‬سخت‭ ‬افزاری‭ ‬و‭ ‬نرم‭ ‬افزاری‭ ‬هماهنگ‭ ‬با‭ ‬رویکرد‭ ‬های‭ ‬استودیو‭ ‬نداشتند‭ ‬و‭ ‬سرپرستان‭ ‬اصرار‭ ‬داشتند‭ ‬که‭ ‬همه‭ ‬مراحل‭ ‬طراحی،‭ ‬از‭ ‬طراحی‭ ‬معماری‭ ‬تا‭ ‬دیتیل‭ ‬های‭ ‬اجرایی‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬جمعی‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬کنار‭ ‬شرکت‭ ‬کنندگان‭ ‬انجام‭ ‬شود‭.‬

موضوع‭ ‬خاص‭ ‬این‭ ‬دوره،‭ ‬تحلیل‭ ‬سازه‭ ‬ای‭ ‬را‭ ‬نیز‭ ‬در‭ ‬کنار‭ ‬سایر‭ ‬ضرورت‭ ‬های‭ ‬طراحی‭ ‬قرار‭ ‬می‭ ‬داد‭. ‬برای‭ ‬تحلیل‭ ‬های‭ ‬سازه‭ ‬ای‭ ‬۳‭ ‬گزینه‭ ‬در‭ ‬دسترس‭ ‬ما‭ ‬قرار‭ ‬داشت‭.  ‬افزونه‭ ‬های‭ ‬الگوریتمیک‭ ‬karamba3d‭ ‬و‭ ‬millipede‭(‬ابزاری‭ ‬مشابه‭ ‬karamba3d‭ ‬اما‭ ‬رایگان‭) ‬در‭ ‬بستر‭ ‬grasshopper‭ ‬و‭ ‬همچنین‭ ‬افزونه‭ ‬ی‭ ‬RhinoVault  ‬در‭ ‬بستر‭ ‬نرم‭ ‬افزار‭ ‬Rhinocerose‭ ‬که‭ ‬افزونه‭ ‬ای‭ ‬ویژه‭ ‬ی‭ ‬طراحی‭ ‬سازه‭ ‬های‭ ‬تمام‭ ‬فشاری‭ ‬بر‭ ‬پایه‭ ‬ی‭ ‬روش‭ ‬تحلیل‭ ‬شبکه‭ ‬های‭ ‬نیرو‭ (‬TNA‭) ‬است‭.  ‬رویکرد‭ ‬های‭ ‬زیبایی‭ ‬شناختی‭ ‬در‭ ‬کنار‭ ‬بعضی‭ ‬محدودیت‭ ‬ها‭ ‬ما‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬انتخاب‭ ‬RV  ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬ابزار‭ ‬دیجیتال‭ ‬هدایت‭ ‬کرد‭. ‬به‭ ‬ویژه‭ ‬که‭ ‬تجربه‭ ‬های‭ ‬قبلی‭ ‬کار‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬ابزار،‭ ‬اطمینان‭ ‬پذیری‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬نیز‭ ‬برای‭ ‬ما‭ ‬به‭ ‬اثبات‭ ‬رسانده‭ ‬بود‭.‬

همزمان‭ ‬با‭ ‬آموزش‭ ‬های‭ ‬نرم‭ ‬افزاری،‭ ‬شرکت‭ ‬کنندگان‭ ‬به‭ ‬۳‭ ‬گروه‭ ‬تقسیم‭ ‬شدند‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬آنها‭ ‬خواسته‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬ابتدا‭ ‬بدون‭ ‬هیچ‭ ‬پیش‭ ‬فرض‭ ‬نرم‭ ‬افزاری‭ ‬ای‭ ‬و‭ ‬صرفا‭ ‬با‭ ‬تأکید‭ ‬بر‭ ‬جنبه‭ ‬های‭ ‬معماری،‭ ‬به‭ ‬طراحی‭ ‬حیاط‭ ‬بپردازند‭. ‬پس‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬مرحله‭ ‬و‭ ‬همراه‭ ‬با‭ ‬پیشرفت‭ ‬آموزش‭ ‬از‭ ‬آنها‭ ‬خواسته‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬طراحی‭ ‬های‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬کمک‭ ‬نرم‭ ‬افزار‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬هندسه‭ ‬ی‭ ‬یک‭ ‬پوسته‭ ‬تمام‭ ‬فشاری،‭ ‬مدل‭ ‬سازی‭ ‬کنند‭. ‬با‭ ‬پیشرفت‭ ‬این‭ ‬فرایند،‭ ‬به‭ ‬تدریج‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬طرح‭ ‬ها‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬گروهی‭ ‬انتخاب‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬ادامه،‭ ‬تمرکز‭ ‬بر‭ ‬روی‭ ‬انتخاب‭ ‬از‭ ‬میان‭ ‬گونه‭ ‬های‭ ‬مختلف‭ ‬آن‭ ‬فرم‭ ‬و‭ ‬همچنین‭ ‬بهینه‭ ‬سازی‭ ‬آن‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬سازه‭ ‬و‭ ‬همچنین‭ ‬امکان‭ ‬ساخت‭ ‬قرار‭ ‬گرفت‭.‬

طراحی‭ ‬دیتیل‭ ‬ها‭ ‬نیز‭ ‬همزمان‭ ‬با‭ ‬طراحی‭ ‬و‭ ‬بهینه‭ ‬سازی‭ ‬فرم‭ ‬در‭ ‬جریان‭ ‬بود‭ ‬و‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬ساعت‭ ‬ها‭ ‬کار‭ ‬گروهی،‭ ‬دیتیل‭ ‬هایی‭ ‬انتخاب‭ ‬شدند‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬هزینه،‭ ‬سادگی‭ ‬در‭ ‬اجرا‭ ‬و‭ ‬اطمینان‭ ‬پذیری،‭ ‬بهینه‭ ‬ترین‭ ‬گزینه‭ ‬ها‭ ‬به‭ ‬حساب‭ ‬می‭ ‬امدند‭.‬

آزمایش‭ ‬در‭ ‬کنار‭ ‬رایانش

ما‭ ‬تصمیم‭ ‬گرفتیم‭ ‬یک‭ ‬نمونه‭ ‬۱‭ ‬به‭ ‬۱‭ ‬از‭ ‬بخشی‭ ‬از‭ ‬سرپناه‭ ‬بسازیم‭ ‬تا‭ ‬کد‭ ‬های‭ ‬تولید‭ ‬کننده‭ ‬ی‭ ‬نقشه‭ ‬های‭ ‬ساخت‭ ‬کنترل‭ ‬شوند‭. ‬همچنین‭ ‬امکان‭ ‬ارزیابی‭ ‬زیبایی‭ ‬شناسانه‭ ‬دیتیل‭ ‬های‭ ‬طراحی‭ ‬شده‭ ‬در‭ ‬کنار‭ ‬ارزیابی‭ ‬رفتار‭ ‬استاتیکی‭ ‬آنها‭  ‬فراهم‭ ‬شود‭. ‬مقایسه‭ ‬داده‭ ‬های‭ ‬حاصل‭ ‬از‭ ‬آزمایش‭ ‬این‭ ‬نمونه‭ ‬در‭ ‬بارگذاری‭ ‬های‭ ‬آزمایشگاهی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬آزمایشگاه‭ ‬مقاومت‭ ‬مصالح‭ ‬دانشگاه‭ ‬شریف‭ ‬انجام‭ ‬گرفت،‭ ‬با‭ ‬داده‭ ‬های‭ ‬آنالیز‭ ‬نرم‭ ‬افزاری‭ ‬سازه،‭ ‬اطمینان‭ ‬لازم‭ ‬برای‭ ‬ادامه‭ ‬ی‭ ‬کار‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬ما‭ ‬داد‭.‬پس‭ ‬از‭ ‬نهایی‭ ‬شدن‭ ‬طراحی‭ ‬ها‭ ‬کار‭ ‬ساخت‭ ‬قطعات‭ ‬آغاز‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬اخرین‭ ‬مرحله،‭ ‬در‭ ‬زمانی‭ ‬نزدیک‭ ‬به‭ ‬2‭ ‬هفته‭ ‬همه‭ ‬ی‭ ‬قطعات‭ ‬بر‭ ‬اساس‭ ‬نقشه‭ ‬ها‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬وسیله‭ ‬ی‭ ‬شرکت‭ ‬کنندگان‭ ‬در‭ ‬محل‭ ‬پیش‭ ‬بینی‭ ‬شده‭ ‬سرهم‭ ‬بندی‭ ‬شد‭.‬

حیاط‭ ‬محدود،‭ ‬طراحی‭ ‬نامحدود

سایت‭ ‬طراحی‭ ‬حیاط‭ ‬جنوبی‭ ‬ساختمانی‭ ‬حدوداً‭ ‬50‭ ‬ساله‭ ‬در‭ ‬محدوده‭ ‬ی‭ ‬خیابان‭ ‬قایم‭ ‬مقام‭ ‬فراهانی‭ (‬محل‭ ‬فعلی‭ ‬مرکز‭ ‬معماری‭ ‬ایران‭) ‬بود‭. ‬حیاطی‭ ‬با‭ ‬مساحتی‭ ‬کمتر‭ ‬از‭ ‬65‭ ‬متر‭ ‬مربع‭ ‬که‭ ‬6‭  ‬درخت‭ ‬جوان‭ ‬و‭ ‬6‭ ‬درخت‭ ‬بزرگ‭ ‬سال‭ ‬در‭ ‬حاشیه‭ ‬و‭ ‬میانه‭ ‬ی‭ ‬آن‭ ‬جا‭ ‬داشتند‭. ‬تنها‭ ‬دسترسی‭ ‬عمومی‭ ‬این‭ ‬حیاط‭ ‬از‭ ‬مسیر‭ ‬راهرویی‭ ‬در‭ ‬زیرزمین‭ ‬ساختمان‭ ‬بود‭.‬

درخواست‭ ‬مرکز،‭ ‬طراحی‭ ‬سرپناهی‭ ‬برای‭ ‬این‭ ‬حیاط‭ ‬بود‭ ‬تا‭ ‬دانشجویان‭ ‬در‭ ‬فصل‭ ‬سرما‭ ‬و‭ ‬بارش‭ ‬نیز‭ ‬بتوانند‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬فضا‭ ‬برای‭ ‬استراحت‭ ‬در‭ ‬زمان‭ ‬فراغت‭ ‬از‭ ‬کلاس‭ ‬یا‭ ‬صرف‭ ‬یک‭ ‬نوشیدنی‭ ‬یا‭ ‬غذا‭ ‬استفاده‭ ‬کنند‭. ‬سرزندگی‭ ‬و‭ ‬هیجان،‭ ‬کیفیتی‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬ما‭ ‬می‭ ‬بایستی‭ ‬در‭ ‬کنار‭ ‬پاسخ‭ ‬به‭ ‬برنامه‭ ‬ی‭ ‬فیزیکی‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬فضا‭ ‬می‭ ‬افزودیم‭.‬

اصلی‭ ‬ترین‭ ‬چالش‭ ‬معماری‭ ‬پیش‭ ‬روی‭ ‬ما‭ ‬مداخله‭ ‬در‭ ‬فضایی‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬وضعیت‭ ‬اصلی‭ ‬هم‭ ‬چندان‭ ‬فضای‭ ‬بازی‭ ‬به‭ ‬حساب‭ ‬نمی‭ ‬آمد‭ ‬و‭ ‬هر‭ ‬تغییری‭ ‬می‭ ‬توانست‭ ‬حس‭  ‬خفگی‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬مخاطبان‭ ‬القا‭ ‬کند‭. ‬تعداد‭ ‬زیاد‭ ‬درختان‭ ‬نیز‭ ‬ویژگی‭ ‬دیگری‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬برخلاف‭ ‬بالا‭ ‬بردن‭ ‬کیفیت‭ ‬های‭ ‬فضایی،‭ ‬امکانات‭ ‬طراحی‭ ‬را‭ ‬نیز‭ ‬تا‭ ‬اندازه‭ ‬ی‭ ‬زیادی‭ ‬محدود‭ ‬می‭ ‬کرد‭.‬

پاسخ‭ ‬به‭ ‬همین‭ ‬ویژگی‭ ‬ها‭ ‬خطوط‭ ‬اصلی‭ ‬طراحی‭ ‬ما‭ ‬را‭ ‬روشن‭ ‬می‭ ‬کرد‭. ‬طرح‭ ‬پیشنهادی‭ ‬ما‭ ‬می‭ ‬بایست‭ ‬حداکثر‭ ‬ارتباط‭ ‬ممکن‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬آسمان‭ ‬حفظ‭ ‬می‭ ‬کرد‭ ‬،‭ ‬در‭ ‬مسیر‭ ‬طبیعی‭ ‬رشد‭ ‬درختان‭ ‬حیاط‭ ‬قرار‭ ‬نمی‭ ‬گرفت‭ ‬و‭ ‬فضای‭ ‬مفید‭ ‬قابل‭ ‬استفاده را‭ ‬نیز‭ ‬کاهش‭ ‬نمی‭ ‬داد‭. ‬برخلاف‭ ‬آنکه‭ ‬باید‭ ‬در‭ ‬تمامی‭ ‬فضای‭ ‬مفید‭ ‬حیاط‭ ‬در‭ ‬برابر‭ ‬باران،‭ ‬برف‭ ‬و‭ ‬افتاب‭ ‬پوشش‭ ‬ایجاد‭ ‬می‭ ‬کرد‭.‬

از‭ ‬جنبه‭ ‬ی‭ ‬سازه‭ ‬ای‭ ‬ـ‭ ‬فرمی،‭ ‬انتخاب‭ ‬ما‭ ‬طراحی‭ ‬یک‭ ‬پوسته‭ ‬ی‭ ‬نازک‭ ‬تمام‭ ‬فشاری‭ ‬بود‭. ‬خانواده‭ ‬ای‭ ‬از‭ ‬فرم‭ ‬ها‭ ‬که‭ ‬باید‭ ‬از‭ ‬میان‭ ‬حالت‭ ‬های‭ ‬ممکنشان‭ ‬انتخاب‭ ‬کرد‭ ‬یا‭ ‬به‭ ‬اصطلاح‭ ‬آنها‭ ‬را‭ ‬فرم‭ ‬یابی‭ ‬کرد‭. (‬شاید‭ ‬بتوان‭ ‬این‭ ‬خانواده‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬جنبه‭ ‬با‭ ‬سازه‭ ‬های‭ ‬چادری‭ ‬مقایسه‭ ‬کرد‭). ‬این‭ ‬شیوه‭ ‬در‭ ‬گذشته‭ ‬به‭ ‬وسیله‭ ‬ی‭ ‬معمارانی‭ ‬چون‭ ‬گایودی‭ (‬Antoni Gaudi‭) ‬و‭ ‬ایشلر‭ (‬Heinz Isler‭)  ‬نیز‭ ‬به‭ ‬کار‭ ‬گرفته‭ ‬شده‭ ‬بود‭. ‬اما‭ ‬به‭ ‬کمک‭ ‬امکانات‭ ‬نرم‭ ‬افزاری،‭ ‬تکرار‭ ‬شیوه‭ ‬ی‭ ‬مدلسازی‭ ‬فیزیکی‭ ‬و‭ ‬برداشت‭ ‬که‭ ‬آنها‭ ‬برای‭ ‬طراحی‭ ‬به‭ ‬کار‭ ‬می‭ ‬گرفتند،‭ ‬دیگر‭ ‬ضرروی‭ ‬نبود‭ ‬و‭ ‬تمام‭ ‬مراحل‭ ‬مدل‭ ‬سازی‭ ‬در‭ ‬کامپیوتر‭ ‬انجام‭ ‬گرفت‭.‬

در‭ ‬طول‭ ‬فرایند‭ ‬طراحی‭ ‬گزینه‭ ‬های‭  ‬فرمی‭ ‬زیادی‭ ‬ارایه‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬فرایند‭ ‬می‭ ‬توانست‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬محدودیت‭ ‬های‭ ‬طراحی‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬نامحدود‭ ‬ادامه‭ ‬پیدا‭ ‬کند‭. ‬آلترناتیوهای‭ ‬ارائه‭ ‬شده‭ ‬از‭ ‬جنبه‭ ‬های‭ ‬زیبایی‭ ‬شناسی،‭ ‬کیفیت‭ ‬فضایی،‭ ‬کارکرد‭ ‬و‭ ‬امکان‭ ‬ساخت‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬محدودیت‭ ‬های‭ ‬خاص‭ ‬سایت‭ ‬و‭ ‬همچنین‭ ‬هزینه‭ ‬ها‭ ‬با‭ ‬یکدیگر‭ ‬مورد‭ ‬مقایسه‭ ‬قرار‭ ‬گرفت‭. ‬در‭ ‬پایان‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬چندین‭ ‬مرحله‭ ‬تولید‭ ‬این‭ ‬گزینه‭ ‬ها‭ ‬و‭ ‬توسعه‭ ‬ی‭ ‬گونه‭ ‬های‭ ‬آنها‭ ‬با‭ ‬هدف‭ ‬بهبود‭ ‬ویژگی‭ ‬های‭ ‬زیباییشناسانه‭ ‬و‭ ‬عملکردی،‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬گزینه‭ ‬ها‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬طرح‭ ‬نهایی‭ ‬انتخاب‭ ‬شد‭.‬

طرح‭ ‬نهایی‭ ‬دارای‭ ‬یک‭ ‬دهانه‭ ‬ی‭ ‬یکپارچه‭ ‬ی‭ ‬12‭ ‬متری‭ ‬در‭ ‬سوی‭ ‬شمالی‭ ‬تاق‭ ‬است‭. ‬ویژگی‭ ‬ای‭ ‬که‭ ‬بهترین‭ ‬راهکار‭ ‬برای‭ ‬حفظ‭ ‬پیوستگی‭ ‬فضای‭ ‬حیاط‭ ‬بود‭. ‬تعداد‭ ‬زیاد‭ ‬پایه‭ ‬ها‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬طرح،‭ ‬انتخابی‭ ‬بود‭ ‬هماهنگ‭ ‬با‭ ‬رویکرد‭ ‬کلی‭ ‬ما‭ ‬در‭ ‬طراحی‭ ‬فرمی‭ ‬سیال‭ ‬و‭ ‬آزاد‭. ‬که‭ ‬همچنین‭ ‬با‭ ‬پخش‭ ‬بار‭ ‬در‭ ‬سطح‭ ‬پوسته‭ ‬به‭ ‬کارکرد‭ ‬سازه‭ ‬ای‭ ‬تاق‭ ‬نیز‭ ‬کمک‭ ‬می‭ ‬کند‭. ‬در‭ ‬میانه‭ ‬ی‭ ‬سطح‭ ‬تاق‭ ‬یک‭ ‬گشودگی‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭ (‬ویژگی‭ ‬ای‭ ‬که‭ ‬تقریبا‭ ‬در‭ ‬همه‭ ‬ی‭ ‬طراح‭ ‬ها‭ ‬دیده‭ ‬می‭ ‬شد‭)‬چرا‭ ‬که‭ ‬امکان‭ ‬ادامه‭ ‬ی‭ ‬رشد‭ ‬درخت‭ ‬میان‭ ‬حیاط‭ ‬نباید‭ ‬از‭ ‬بین‭ ‬می‭ ‬رفت‭. ‬این‭ ‬گشودگی‭ ‬همچنین‭ ‬به‭ ‬افزایش‭ ‬ارتباط‭ ‬با‭ ‬آسمان‭ ‬نیز‭ ‬کمک‭ ‬می‭ ‬کند‭ ‬بی‭ ‬انکه‭ ‬چندان‭ ‬برنامه‭ ‬ی‭ ‬فیزیکی‭ ‬فضای‭ ‬زیر‭ ‬تاق‭ ‬را‭ ‬تحت‭ ‬تاثیر‭ ‬قرار‭ ‬دهد‭. ‬سطح‭ ‬رویی‭ ‬تاق‭ ‬از‭ ‬لبه‭ ‬ی‭ ‬همین‭ ‬گشودگی‭ ‬به‭ ‬داخل‭ ‬حرکت‭ ‬کرده‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬تبدیل‭ ‬شدن‭ ‬به‭ ‬یک‭ ‬ستون‭ ‬به‭ ‬زمین‭ ‬می‭ ‬رسد‭. ‬این‭ ‬حرکت‭ ‬نیز‭ ‬کارکرد‭ ‬سازه‭ ‬ای‭ ‬تاق‭ ‬را‭ ‬بهبود‭ ‬می‭ ‬بخشید‭. ‬اما‭ ‬دلیل‭ ‬اصلی‭ ‬انتخاب آن‭ ‬ترجیح‭ ‬های‭ ‬زیبایی‭ ‬شناسانه‭ ‬ی‭ ‬ما‭ ‬بود‭ . ‬چرا‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬حرکت‭ ‬هیجان‭ ‬فرمی‭ ‬در‭ ‬عین‭ ‬یکپارچگی‭ ‬سطوح‭ ‬را‭ ‬دوچندان‭ ‬می‭ ‬کرد‭. ‬کیفیتی‭ ‬در‭ ‬جهت‭ ‬خواست‭ ‬ما‭.‬

معجزه‭ ‬متریال

ضعف‭ ‬اصلی‭ ‬سازه‭ ‬های‭ ‬تمام‭ ‬فشاری‭ ‬رفتار‭ ‬آنها‭ ‬در‭ ‬برابر‭ ‬بارهای‭ ‬جانبی‭ ‬است‭. ‬کاستی‭ ‬ای‭ ‬که‭ ‬می‭ ‬توان‭ ‬آن‭ ‬را،‭ ‬با‭ ‬اجرای‭ ‬آنها‭ ‬با‭ ‬متریال‭ ‬هایی‭ ‬که‭ ‬دارای‭ ‬مقاومت‭ ‬کششی‭ ‬هم‭ ‬باشند،‭ ‬جبران‭ ‬کرد‭. ‬این‭ ‬همان‭ ‬رویکردی‭ ‬ست‭ ‬که‭ ‬معمارانی‭ ‬چون‭ ‬نروی‭ (‬Pier Luigi Nervi‭) ‬نیز‭ ‬در‭ ‬طراحی‭ ‬های‭ ‬خود‭ ‬به‭ ‬کار‭ ‬بستند‭. ‬

با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬بودجه‭ ‬ای‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬اختیار‭  ‬داشتیم‭ ‬ورق‭ ‬خام‭ ‬پلای‭ ‬وود‭ (‬Plywood‭) ‬بهترین‭ ‬گزینه‭ ‬ی‭ ‬در‭ ‬دسترس‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬متریال‭ ‬اصلی‭ ‬سازنده‭ ‬ی‭ ‬پوسته‭ ‬بود؛‭ ‬متریالی‭ ‬که‭ ‬هم‭ ‬مقاومت‭ ‬فشاری‭ ‬و‭ ‬کششی‭ ‬مناسبی‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬هم‭ ‬بافت‭ ‬و‭ ‬رنگی‭ ‬نزدیک‭ ‬به‭ ‬چوب‭ ‬طبیعی‭. ‬

اما‭ ‬اتصال‭ ‬مستقیم،‭ ‬لب‭ ‬به‭ ‬لب‭ ‬و‭ ‬بی‭ ‬درز‭ ‬و‭ ‬قطعات‭ ‬پلای‭ ‬وود‭ ‬به‭ ‬یکدیگر،‭ ‬آن‭ ‬هم‭ ‬در‭ ‬زاویه‭ ‬های‭ ‬ناهمسانی‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬صفحات‭ ‬با‭ ‬هم‭ ‬می‭ ‬ساختند،‭ ‬شیوه‭ ‬های‭ ‬ساخت‭ ‬پرهزینه‭ ‬ای‭ ‬چون‭ ‬wood CNC milling‭ ‬را‭ ‬نیاز‭ ‬داشت‭. ‬از‭ ‬همین‭ ‬رو‭ ‬انتخاب‭ ‬ما‭ ‬طراحی‭ ‬اجزای‭ ‬دیگری‭ ‬برای‭ ‬اتصال‭ ‬صفحات‭ ‬پلای‭ ‬وود‭  ‬در‭ ‬زوایای‭ ‬مورد‭ ‬انتظار‭ ‬بود‭.‬در‭ ‬این‭ ‬مرحله‭ ‬ما‭ ‬با‭ ‬دو‭ ‬استراتژی‭ ‬اساسی‭ ‬روبرو‭ ‬بودیم‭ : ‬یکی‭ ‬طراحی‭ ‬کار‭ ‬به‭ ‬شکل‭ ‬یک‭ ‬خرپای‭ ‬فضایی‭ ‬که‭ ‬بار‭ ‬به‭ ‬وسیله‭ ‬گره‭ ‬ها‭ ‬و‭ ‬عضو‭ ‬های‭ ‬طولی‭ ‬در‭ ‬ان‭ ‬انتقال‭ ‬پیدا‭ ‬کند‭. ‬و‭ ‬دیگری‭ ‬طراحی‭ ‬کار‭ ‬به‭ ‬شکل‭ ‬پوسته‭ ‬ای‭ ‬باربر‭ ‬که‭ ‬اجزای‭ ‬ان‭ ‬در‭ ‬لبه‭ ‬ها‭ ‬به‭ ‬هم‭ ‬متصل‭ ‬باشند‭ ‬نه‭ ‬گره‭ ‬ها‭. ‬برای‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬حداکثر‭ ‬ظرفیت‭ ‬متریال‭ (‬پلای‭ ‬وود‭) ‬ما‭ ‬استراتژی‭ ‬دوم‭ ‬را‭ ‬انتخاب‭ ‬کردیم‭. ‬در‭ ‬ادامه‭ ‬مرحله‭ ‬طراحی‭ ‬های‭ ‬گوناگونی‭ ‬انجام‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬هر‭ ‬یک‭ ‬برتری‭ ‬ها‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬داشتند‭. ‬ولی‭ ‬در‭ ‬نهایت‭ ‬آنچه‭ ‬که‭ ‬انتخاب‭ ‬شد‭ ‬قطعات‭ ‬خم‭ ‬شده‭ ‬ی‭ ‬فلزی‭ ‬بود‭. ‬چرا‭ ‬که‭ ‬برش‭ ‬ورق‭ ‬فلز‭ ‬به‭ ‬وسیله‭ ‬ی‭ ‬ماشین‭ ‬CNC Lasercut  ‬و‭ ‬همینطور‭ ‬خم‭ ‬ان‭ ‬به‭ ‬وسیله‭ ‬ی‭ ‬ماشین‭ ‬CNC Bending  ‬گزینه‭ ‬ای‭ ‬کمابیش‭ ‬در‭ ‬دسترس‭ ‬و‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬سایر‭ ‬روش‭ ‬ها‭ ‬مقرون‭ ‬به‭ ‬صرفه‭ ‬بود‭.‬

اب‭ ‬بند‭ ‬بودن‭ ‬پوسته‭ ‬ضرورتی‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬تمام‭ ‬مراحل‭ ‬انتخاب‭ ‬متریال‭ ‬و‭ ‬طراحی‭ ‬دیتیل‭ ‬ها‭ ‬مورد‭ ‬توجه‭ ‬قرار‭ ‬گرفت‭. ‬به‭ ‬همین‭ ‬منظور‭ ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬طراحی‭ ‬قطعات‭ ‬فلزی‭ ‬به‭ ‬شکلی‭ ‬که‭ ‬تمامی‭ ‬طول‭ ‬درز‭ ‬را‭ ‬پوشش‭ ‬دهد،‭ ‬قطعه‭ ‬ای‭ ‬قرقره‭ ‬ای‭ ‬شکل‭ ‬ نیز‭ ‬طراحی‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬لاستیک‭ ‬سیلیکون‭ ‬ریخته‭ ‬شد‭. ‬فرایندی‭ ‬که‭ ‬شامل‭ ‬چندین‭ ‬بار‭ ‬اصلاح‭ ‬قالب‭ ‬و‭ ‬چندین‭ ‬آزمایش‭ ‬با‭ ‬متریال‭ ‬های‭ ‬مختلف‭ ‬در‭ ‬درصد‭ ‬های‭ ‬فشردگی‭ ‬مختلف‭ ‬آنها‭ ‬بود‭.‬

همچنین‭ ‬برای‭ ‬اطمینان‭ ‬از‭ ‬رفتار‭ ‬سازه‭ ‬ای‭ ‬درست‭ ‬هره‭ ‬ها‭ (‬لبه‭ ‬های‭ ‬ازاد‭ ‬سطح‭ ‬تاق‭) ‬به‭ ‬ویژه‭ ‬در‭ ‬هنگام‭ ‬تحمل‭ ‬بارهای‭ ‬جانبی،‭ ‬اتصالتی‭ ‬فلزی‭ ‬طراحی‭ ‬شد‭ ‬تا‭ ‬لبه‭ ‬ی‭ ‬آزاد‭ ‬پنل‭ ‬های‭ ‬همسایه‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬طول‭ ‬هره‭ ‬ها‭ ‬به‭ ‬یکدیگر‭ ‬بدوزند‭.‬


ساخت

پس‭ ‬از‭ ‬نهایی‭ ‬شدن‭ ‬طراحی‭ ‬ها،‭ ‬کار‭ ‬ساخت‭ ‬با‭ ‬برش‭ ‬حدود‭ ‬350‭ ‬جفت‭ ‬قطعه‭ ‬ی‭ ‬پلای‭ ‬وود‭ ‬با‭ ‬ماشین‭ ‬CNC wood router‭ ‬اغاز‭ ‬شد‭. ‬حدود‭ ‬700‭ ‬قطعه‭ ‬ی‭ ‬فلزی‭ ‬نیز‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬برش‭ ‬به‭ ‬وسیله‭ ‬ی‭ ‬لیزر‭ ‬با‭ ‬دستگاه‭ ‬خم‭ ‬CNC‭ ‬تا‭ ‬خورده‭ ‬و‭ ‬رنگ‭ ‬آمیزی‭ ‬شدند‭ . ‬همچنین‭ ‬150‭ ‬قطعه‭ ‬لاستیکی‭ ‬نیز‭ ‬از‭ ‬جنس‭ ‬سیلیکون‭ ‬نیز‭ ‬قالب‭ ‬گیری‭ ‬شدند‭.‬

همزمان‭ ‬با‭ ‬آماده‭ ‬شدن‭ ‬قطعات،‭ ‬سایر‭ ‬آماده‭ ‬سازی‭ ‬ها‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬انجام‭ ‬اخرین‭ ‬نقشه‭ ‬برداری‭ ‬ها‭ ‬،‭ ‬نصب‭ ‬تکیه‭ ‬گاه‭ ‬های‭ ‬فلزی‭ ‬روی‭ ‬دیوار‭ ‬ها‭ ‬و‭ ‬همچنین‭ ‬ساخت‭ ‬پداستال‭ ‬های‭ ‬بتنی‭ ‬نیز‭ ‬به‭ ‬کمک‭ ‬شرکت‭ ‬کننده‭ ‬ها‭ ‬انجام‭ ‬گرفتند‭. ‬

به‭ ‬منظور‭ ‬کوتاه‭ ‬تر‭ ‬شدن‭ ‬فرایند‭ ‬سرهمسازی‭ ‬تاق‭ (‬که‭ ‬حدودا‭ ‬12‭ ‬روز‭ ‬به‭ ‬طول‭ ‬انجامید‭) ‬فرم‭ ‬به‭ ‬مجموعه‭ ‬ای‭ ‬از‭ ‬دسته‭ ‬های‭ ‬چند‭ ‬تایی‭ ‬از‭ ‬پنل‭ ‬ها‭ ‬و‭ ‬نوار‭ ‬هایی‭ ‬از‭ ‬پنل‭ ‬ها‭ ‬بین‭ ‬این‭ ‬دسته‭ ‬ها‭ ‬تقسیم‭ ‬شد‭. ‬ابتدا‭ ‬قطعات‭ ‬دسته‭ ‬های‭ ‬چندتایی‭ ‬روی‭ ‬زمین‭ ‬به‭ ‬یکدیگر‭ ‬متصل‭ ‬شدند‭ . ‬سپس‭ ‬این‭ ‬دسته‭ ‬ها‭ ‬با‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬حلقه‭ ‬های‭ ‬پیشبینی‭ ‬شده‭ ‬روی‭ ‬آنها‭ ‬بالا‭ ‬برده‭ ‬شدند‭. ‬تا‭ ‬در‭ ‬موقعیت‭ ‬نسبی‭ ‬شان‭ ‬در‭ ‬نقشه‭ ‬های‭ ‬3بعدی‭ ‬قرار‭ ‬گیرند‭. ‬سپس‭ ‬نوار‭ ‬خالی‭ ‬مانده‭ ‬بین‭ ‬هر‭ ‬جفت‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬دسته‭ ‬ها‭ ‬با‭ ‬دسته‭ ‬ی‭ ‬مجاور‭ ‬با‭ ‬پنل‭ ‬هایی‭ ‬به‭ ‬قطعات‭ ‬متعلق‭ ‬به‭ ‬آن‭ ‬نوار،‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬یک‭ ‬به‭ ‬یک‭ ‬پر‭ ‬شدند‭.‬

 

 

 

 


چاپ